เวลาสอบถามค่าขนส่งสินค้าจากจีน คุณมักได้ยินคำว่า “คิดตามน้ำหนัก หรือคิดตามคิว (CBM)” บางครั้งกล่องที่เบาแต่ใหญ่กลับโดนคิดค่าส่งแพงกว่าที่คิด เรื่องนี้เกิดจากการคิดค่าขนส่งตามปริมาตรที่สินค้าใช้พื้นที่ ไม่ใช่แค่น้ำหนักจริง ถ้าเข้าใจหลักการนี้ คุณจะประเมินค่าขนส่งเองได้คร่าวๆ ก่อนสั่งของ และวางแผนการแพ็กให้ประหยัดขึ้น
CBM คืออะไร
CBM ย่อมาจาก Cubic Meter หรือลูกบาศก์เมตร (เรียกกันสั้นๆ ว่า “คิว”) คือหน่วยวัดปริมาตรที่สินค้าหรือกล่องใช้พื้นที่ในการขนส่ง 1 CBM คือปริมาตรของลูกบาศก์ที่กว้าง 1 เมตร ยาว 1 เมตร สูง 1 เมตร
สูตรคำนวณ CBM
วัดขนาดกล่องด้านนอกสุดเป็นเซนติเมตร แล้วคำนวณดังนี้
- CBM ต่อกล่อง = (กว้าง × ยาว × สูง เป็นเซนติเมตร) ÷ 1,000,000
- หรือแปลงเป็นเมตรก่อน แล้วคูณกัน กว้าง × ยาว × สูง (เมตร)
ตัวอย่างคำนวณ
กล่องขนาด 50 × 40 × 30 เซนติเมตร
- คำนวณ 50 × 40 × 30 = 60,000 ลูกบาศก์เซนติเมตร
- หาร 1,000,000 = 0.06 CBM ต่อกล่อง
- ถ้าสั่ง 20 กล่อง = 0.06 × 20 = 1.2 CBM
น้ำหนักปริมาตร (Volumetric Weight) คืออะไร
ผู้ให้บริการขนส่งแปลงปริมาตรของกล่องให้เป็น “น้ำหนักเทียบเท่า” เพื่อให้คิดค่าขนส่งเป็นธรรมกับสินค้าที่เบาแต่กินที่ สูตรที่ใช้กันบ่อยคือ
- น้ำหนักปริมาตร (กก.) = (กว้าง × ยาว × สูง เป็นเซนติเมตร) ÷ ตัวหาร
- ตัวหารที่พบบ่อยในงานขนส่งทางอากาศและพัสดุด่วนคือ 5,000 หรือ 6,000 ขึ้นอยู่กับผู้ให้บริการ
ตัวอย่างคำนวณ
กล่องเดิมขนาด 50 × 40 × 30 เซนติเมตร น้ำหนักจริง 4 กิโลกรัม ใช้ตัวหาร 6,000
- 60,000 ÷ 6,000 = 10 กิโลกรัม (น้ำหนักปริมาตร)
- น้ำหนักจริงเพียง 4 กก. แต่ผู้ให้บริการคิดค่าขนส่งจากค่าที่มากกว่า คือ 10 กก.
ขนส่งจากจีนมาไทย คิดตามน้ำหนักหรือคิว
วิธีคิดขึ้นกับประเภทการขนส่งและแต่ละผู้ให้บริการ โดยทั่วไป
- ขนส่งทางอากาศและพัสดุด่วน: ใช้ค่าที่มากกว่าระหว่างน้ำหนักจริงกับน้ำหนักปริมาตร
- ขนส่งทางรถและทางเรือแบบรวมตู้: ผู้ให้บริการหลายรายคิดเป็นกิโลกรัมหรือเป็นคิว โดยเลือกค่าที่คุ้มกว่าตามลักษณะสินค้า หรือแยกอัตราตามประเภทสินค้า
- เหมาตู้คอนเทนเนอร์: คิดเป็นราคาต่อตู้ ไม่ขึ้นกับน้ำหนักและปริมาตรรายกล่อง
ตัวหาร อัตราค่าบริการ และเงื่อนไขของแต่ละบริษัทไม่เหมือนกัน ควรสอบถามให้ชัดก่อนสั่งของว่าคิดแบบไหนและใช้ตัวหารเท่าไร
สินค้าแบบไหนคิดตามคิว แบบไหนคิดตามน้ำหนัก
- เบาแต่กินที่ (ตุ๊กตา หมอน เสื้อผ้าโฟม ของตกแต่งบ้าน): มักโดนคิดตามปริมาตรเป็นหลัก เพราะกล่องใหญ่แต่ไม่หนัก
- เล็กแต่หนัก (ชิ้นส่วนเครื่องจักร โลหะ อะไหล่): มักคิดตามน้ำหนักจริง เพราะใช้พื้นที่น้อยแต่หนัก
เคล็ดลับลดค่าขนส่งจากการบรรจุ
- วัดกล่องด้านนอกสุดรวมบรรจุภัณฑ์: ขนาดที่ใช้คิดค่าขนส่งคือขนาดจริงของกล่องที่ส่ง ไม่ใช่ขนาดสินค้าข้างใน
- ลดช่องว่างในกล่อง: เลือกกล่องให้พอดีกับสินค้า ลดวัสดุกันกระแทกที่ไม่จำเป็น
- ขอให้ผู้ขายแพ็กกล่องมาตรฐาน: ขนาดสม่ำเสมอเรียงซ้อนในตู้ได้เต็มพื้นที่กว่า
- ขอขนาดและน้ำหนักต่อกล่องก่อนสั่ง: ให้ผู้ขายส่ง Packing List หรือรายละเอียดกล่องเพื่อคำนวณคิวล่วงหน้า
- เทียบต้นทุนต่อชิ้น: รวมค่าขนส่งเข้าไปคำนวณต้นทุนสุดท้ายก่อนตัดสินใจสั่งจำนวนมาก
สรุป
CBM คือปริมาตรของสินค้า คำนวณจาก กว้าง × ยาว × สูง ส่วนน้ำหนักปริมาตรใช้แปลงพื้นที่ที่กล่องกินให้เป็นน้ำหนักเทียบเท่า ผู้ให้บริการขนส่งจึงมักเลือกคิดจากค่าที่มากกว่า การรู้สูตรนี้ช่วยให้คุณประเมินค่าขนส่งจากจีนได้ใกล้เคียงและวางแผนการบรรจุให้คุ้มค่า หากไม่แน่ใจว่าสินค้าของคุณควรคิดแบบไหน สอบถามทีมงาน JPM Shipping เพื่อขอคำแนะนำและประเมินค่าขนส่งได้
หมายเหตุ: ตัวอย่างการคำนวณเป็นเพียงแนวทางเพื่อความเข้าใจ อัตราและเงื่อนไขจริงขึ้นกับผู้ให้บริการและประเภทสินค้า






